Một buổi tối cuối tháng Ba
Hãy hình dung một buổi tối cuối tháng Ba, đèn bàn vẫn sáng. Một em học sinh lớp 12 đang làm đề thử phần Tư duy định lượng, đồng hồ chạy từng phút. Đến câu thứ mười hai, em khựng lại. Bài này nhìn quen lắm, hình như đã gặp ở đâu đó, nhưng đề đổi con số, đổi cách hỏi, và em không nhớ nổi “dạng này thì làm sao”. Em viết rồi gạch, gạch rồi viết lại. Khi chuông báo hết giờ, vẫn còn cả chục câu chưa kịp đọc.
Nếu bạn là học sinh lớp 12, có thể bạn từng ở trong khung cảnh ấy. Nếu bạn là phụ huynh, có thể bạn đã nhìn thấy nó qua cánh cửa phòng khép hờ và không biết nên nói gì cho con đỡ nặng lòng.
Thầy Vương Cảnh Kỳ đã gặp những em học sinh như thế rất nhiều lần trong những năm đứng lớp luyện thi HSA. Và điều thầy nhận ra đầu tiên chưa bao giờ là chuyện em ấy chưa đủ chăm. Các em chăm lắm. Chỉ là em đang học để nhớ, trong khi đề thi lại hỏi để hiểu.
Hiểu đường, chứ không chỉ thuộc bản đồ
Với thầy Kỳ, một lời giải đúng mới chỉ đi được nửa chặng. Nửa còn lại nằm ở một câu hỏi rất nhỏ: vì sao mình nghĩ đến cách này? Khi em trả lời được câu hỏi ấy, bài toán không còn là một dạng phải nhớ nữa, mà là một con đường em tự nhìn ra.
Người thuộc bản đồ chỉ đi được những nơi đã được vẽ sẵn, đổi một ngã rẽ là hoang mang. Người hiểu đường thì khác: gặp ngã rẽ lạ vẫn đoán được hướng. Thầy muốn học trò của mình trở thành người thứ hai. Bởi suy cho cùng, đề thi HSA luôn là một vùng đất mới với mỗi thí sinh bước vào.
Người thuộc bản đồ thì sợ lạc. Người hiểu đường thì đi đâu cũng tới.
Nhanh không phải vì tay nhanh
Có một điều nhiều học sinh hiểu ngược: các em nghĩ muốn làm bài nhanh thì phải tính nhanh, viết nhanh, bấm máy nhanh. Nhưng nếu bạn từng đứng cạnh một thí sinh làm bài thật tốt, bạn sẽ thấy điều ngược lại. Họ thường dừng một nhịp đầu tiên, rất ngắn, chỉ vài giây. Và sau nhịp dừng ấy, mọi thứ chạy rất mượt.
Vài giây đó là lúc họ nhận ra bài toán thật sự đang hỏi điều gì và chọn con đường ngắn nhất, an toàn nhất. Thầy Kỳ dành rất nhiều tâm sức rèn cho học sinh nhịp dừng ấy: đọc đề cho kỹ, nhìn ra bản chất, rồi mới đặt bút. Nhờ có phương pháp, các em làm bài nhanh hơn mà vẫn chính xác, và biết nên dồn sức vào đâu để tối ưu điểm số trong khoảng thời gian ít ỏi của kỳ thi.
Hai em, hai điểm xuất phát
Hãy hình dung hai em cùng bước vào lớp ngày đầu tiên. Em thứ nhất ngồi gần cuối, ít nói, hơi ngại: Toán lớp 10, lớp 11 đã mờ đi nhiều, em sợ mình theo không kịp. Em thứ hai ngồi ngay bàn đầu, đã làm khá nhiều đề, điểm thử cứ quanh quẩn một chỗ, em muốn bứt lên mức 40+ nhưng chưa biết mình còn thiếu điều gì.
Một giáo án chung cho cả hai em là điều thầy không muốn. Với em thứ nhất, thầy cùng em dựng lại nền từng viên gạch, để mỗi tuần em thấy mình vững hơn một chút. Với em thứ hai, thầy chỉ ra những chỗ mất điểm mà em chưa nhìn thấy, rồi cùng em tăng tốc đúng lúc. Mỗi em có một lộ trình rõ ràng: bắt đầu từ đâu, mốc nào cần đạt, giai đoạn nào cần bứt tốc. Có đích đến cụ thể, nỗi lo bớt đi, và các em nhìn thấy sự tiến bộ của chính mình qua từng tuần.
Mỗi học sinh một điểm xuất phát — nhưng ai cũng xứng đáng có một con đường rõ ràng.
Những tuần mệt nhất
Ôn thi không phải một đường thẳng đi lên. Sẽ có tuần điểm thử không nhích, tuần cả nhóm bạn đều mệt, tuần một em nào đó lặng lẽ hỏi: “Thầy ơi, em có làm được không?”. Đó là những lúc một người thầy chỉ biết giảng bài sẽ thấy mình còn thiếu một điều gì đó.
Với thầy Kỳ, dạy học không dừng ở việc giảng xong. Đó là ở cạnh các em đúng vào lúc ấy: nhắc đúng chỗ, động viên đúng lúc, cùng các em tìm xem điểm nghẽn nằm ở đâu và gỡ từng sợi một. Thầy theo sát tiến độ của từng em và đi cùng cho đến khi các em đạt được mục tiêu đã đặt ra. Ở HQ Maths, chúng tôi gọi đó là đồng hành, và đó là điều chúng tôi quý nhất ở thầy.
Đôi lời từ HQ Maths
Chuyên môn thì nơi nào cũng cần. Nhưng điều học trò nhớ lâu hơn cả công thức là cảm giác được lắng nghe, được tin tưởng và được dẫn đi từng bước vững vàng. HQ Maths tự hào có thầy Vương Cảnh Kỳ vì cả hai điều ấy đều có ở thầy.
Nếu em đang đứng trước phần Tư duy định lượng với nhiều băn khoăn, hãy đến gặp thầy. Biết đâu, chính câu hỏi “vì sao” đầu tiên sẽ là bước ngoặt của em.


